บันทึกกิจกรรมครั้งที่ 4

วิชาการจัดประสบการณ์ทางวิทยาศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย

อาจารย์ผู้สอน อาจารย์จินตนา สุขสำราญ

วันอังคาร ที่ 9 กันยายน 2557

กิจกรรมวันนี้
วันนี้อาจารย์ได้อธิบายรายละเอียดบล็อกอีกครั้ง และได้ให้คำแนะนำบล็อกอีกครั้ง ก่อนที่อาจารย์จะเข้าตรวจและดูความรับผิดชอบของนักศึกษา
บทความที่นำเสนอในวันนี้
1.บทความเรื่อง สนุกคิดกับของเล่นวิทยาศาสตร์ 
ต้องการอ่านบทความ คลิกที่นี้
2.บทความเรื่อง ทำยังไงให้ลูกสนใจวิทยาศาสตร์
ต้องการอ่านบทความ คลิกที่นี้
3.บทความเรื่อง วิทย์คณิตสำคัญอย่างไรต่ออนาคตของชาติ
4.บทความเรื่อง เมื่อลูกน้อยเรียนรู้วิทย์คณิตผ่านเสียงดนตรี
ต้องการอ่านบทความ คลิกที่นี้
5.บทความเรื่อง การจัดการเรียนรู้วิทยาศาตร์สำหรับเด็กปฐมวัย
ต้องการอ่านบทความ คลิกที่นี้

ทักษะวิทยาศาสตร์เพื่อพัฒนาเด็กปฐมวัย

วิทยาศาสตร์ หมายถึงการศึกษาสืบค้นและจัดระบบความจริงเกี่ยวกับธรรมชาติ โดยอาศัยกระบวนการแสวงหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์ที่ประกอบด้วยวิธีการทักษะกระบวนการและเจตคติทางวิทยาศาสตร์อย่างมีระบบแบบแผน มีขอบเขตโดยอาศัยการสังเกต การทดลองเพื่อค้นหาความเป็นจริงและทำให้ได้มาซึ่งความรู้ทางวิทยาศาสตร์ที่เป็นที่ยอมรับโดยทั่วไป

แนวคิดพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์

1.การเปลี่ยนแปลง ( Change )

-เปลี่ยนแปลงไปตามอายุ ตามเวลา การกระทบ สภาพอากาศ

2.ความแตกต่าง ( Difference )

-สิ่งต่างๆในโลกมีทั้งเหมือนกันและแตกต่างกัน

3.การปรับตัว ( Adapting )

-สภาพอากาศ สภาพแวดล้อม

4.การพึ่งพาอาศัยกัน ( Dependence )

-ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน

5.ความสมดุล ( Equilibrium )

-จะทำให้ทุกสิ่งทุกอย่างเท่าเทียมกัน อยู่ด้วยกันได้อย่างมีความสุข

การศึกษาวิธีการทางวิทยาศาสตร์

1.ขั้นกำหนดปัญหา

-ระบุปัญหา

-สิ่งที่ต้องการศึกษา

2.ขั้นตั้งสมมติฐาน

-การคาดเดาคำตอบ

3.ขั้นรวบรวมข้อมูล

-การทดลอง ( Experiment )

-การสังเกต 

4.ขั้นลงข้อมูล

-คำตอบของปัญหา

เจตคติทางวิทยาศาสตร์

1.ความอยากรู้อยากเห็น เป็นคุณลักษณะมาจากพัฒนาการ

2.ความเพียรพยายาม 

3.ความมีเหตุผล

4.ความซื่อสัตย์

5.ความมีระเบียบและรอบคอบ

6.ความใจกว้าง ( Broad - mindedness )

ความสำคัญและประโยชน์ของวิทยาศาสตร์

ความสำคัญของวิทยาศาสตร์

-ตอบสนองความต้องการทางอารมณ์ของเด็ก

-พัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์

-เสริมสร้างประสบการณ์

ประโยชน์ของวิทยาศาสตร์

-พัฒนาความคิดรวบยอด

-พัฒนาทักษะแสวงหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์

-สร้างความเชื่อมั่นในตนเอง

 เทคนิคการสอน

-การสอนแบบใช้คำถามโต้ตอบ เพื่อให้มีส่วนร่วมในการตอบคำถามและเป็นการระดมความคิด

-การใช้คำถามปลาบเปิด

การประเมินตนเอง

ตั้งใจฟังเพื่อนนำเสนอบทความดี แต่ก็ยังไม่เข้าใจ พออาจารย์อธิบายให้ฟังก็พอเข้าใจมาบ้าง วันนี้การแต่งกายเรียบร้อย 

การประเมินเพื่อน

แต่งกายได้เรียบร้อย ทุกคนตั้งใจฟังเพื่อนนำเสอนองาน แต่ก็ไม่เข้าใจกัน จนอธิบายและตีความของบทความให้ฟัง

ประเมินอาจารย์

อาจารย์เข้าสอนเร็ว และมีการเตรียมการสอนมาดี เข้าใจง่าย อธิบายละเอียด

แต่งกายได้เรียบร้อยและสวยงาม

ให้คำแนะนำในการเรียนการสอนดีมาก

สรุป บทความ

บทความ: เมื่อลูกน้อยเรียนรู้คณิต วิทย์จากเสียงดนตรี : บูรณาการกิจกรรมเพื่อสร้างนักวิทยาศาสตร์น้อย

จาก http://www.ryt9.com/s/prg/1113907 อาร์วายทีไนน์

สสวท.ได้มีการจัดอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่อง “การเรียนรู้วิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ผ่านดนตรี” ให้กับครูปฐมวัย โดยการสมมติว่า นี่คือห้องเรียนให้ผู้เข้าอบรม (นักเรียน) ส่งลูกบอลตามจังหวะเพลง พร้อมแสดงท่าทางประกอบ เป็นการนำเข้าสู่บทเรียน ผู้เข้าอบรมสังเกตว่า พบอะไรจากกิจกรรมนี้ ซึ่งมีคำตอบหลากหลายเช่น จากนั้นชวนตั้งคำถามต่อว่า “ร่างกายของเราจะทำให้เกิดเสียงได้หรือไม่?” ผู้เข้าอบรมจะพยายามหาคำตอบจากการทดลองปฏิบัติจากร่างกายตนเอง หลังจากนั้น เริ่มนำอุปกรณ์ต่างๆที่ใช้ในชีวิตประจำวันเข้ามาร่วม เช่น ช้อน ตะเกียบ และชวนผู้เข้าร่วมอบรมสร้างเสียงจากอุปกรณ์ และตั้งคำถามต่อไปเรื่อยๆว่า อุปกรณ์ต่างๆกันเสียงต่างกันหรือไม่ จากนั้นนำประสบการณ์ที่ได้มาชวนพูดคุยว่าได้เรียนรู้เรื่องอะไรบ้าง ทำให้ผู้เข้าอบรมสามารถสร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง จากการลงมือปฏิบัติจริง ต่อไปกิจกรรม “ร้องรำทำเพลง” คือ การชวนฝึกร้องเพลงตามจังหวะร่วมกัน แล้วชวนตั้งคำถามว่า พบอะไรจากเพลงนี้ ผู้เข้าอบรมจะสามารถตอบได้จากประสบการตรงของตัวเองเช่น มีเสียงสูง เสียงต่ำ จากนั้นนำจังหวะเหล่านี้มาแทนค่าด้วยสัญลักษณ์ต่างๆ เช่น เพื่อให้ได้เรียนรู้วิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์จากเสียงดนตรี ทำให้การเรียนรู้ของเด็กเป็นเรื่องสนุกสนาน เพราะการเรียนรู้ทุกอย่างจะทำผ่านกิจกรรมในการลงมือปฏิบัติ จะเห็นได้ว่า ดนตรีสามารถนำมาเชื่อมโยงกับวิชาต่างๆได้ แม้แต่คณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ เพื่อให้เด็กได้เรียนรู้

บันทึกกิจกรรมครั้งที่ 3

วิชาการจัดประสบการณ์ทางวิทยาศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย

อาจารย์ผู้สอน อาจารย์จินตนา สุขสำราญ

วันอังคาร ที่ 2  กันยายน 2557

กิจกรรมวันนี้

*อาจารย์เปิดบล็อกให้ดู และให้คำแนะนำในการทำบล็อกที่ต้องรู้จักใช้เทคโนโลยีให้เกิดประโยชน์

*ให้นักศึกษามานำเสนอบทความที่ได้ไปศึกษามา มาพูดให้เพื่อนฟัง

เรื่องวิทยาศาสตร์และการทดลองสำหรับเด็ก

เรื่องภาระกิจตามหาใบไม้

เรื่องการแยกเมล็ดพืช

เรื่องเจ้าลูกโป่ง

*อาจารย์ได้อธิบาย คุณลักษณะตามวัยของเด็ก 3-5 ปี ที่กำหนดไว้ในหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พ.ศ.2546

เด็กอายุ 3 ปี	เด็กอายุ 4 ปี	เด็กอายุ 5 ปี
พัฒนาการด้านสติปัญญา -สำรวจสิ่งต่างๆที่เหมือนและแตกต่างกัน -บอกชื่อของตนเองได้ -ขอความช่วยเหลือเมื่อมีปัญหา -สนทนาโต้ตอบ เล่าเรื่องด้วยประโยคสั้นๆได้ -สนใจนิทานและเรื่องราวต่างๆ	พัฒนาการด้านสติปัญญา -จำแนกสิ่งต่างๆด้วยประสาทสัมผัสทั้งห้าได้ -บอกชื่อและนามสกุลของตนเองได้ -พยายามแก้ปัญหาด้วยตนเองหลังจากได้รับคำชี้แนะ -สนทนาโต้ตอบ เล่าเรื่องด้วยประโยคต่อเนื่อง	พัฒนาการด้านสติปัญญา -บอกความแตกต่างของกลิ่น สี เสียง รส รูปร่าง จำแนกและจัดหมวดหมู่สิ่งของได้ -บอกชื่อ นามสกุล และอายุของตนเองได้ -พยายามหาวิธีแก้ปัญหาด้วยตนเอง -สนทนาโต้ตอบบอกเล่าเป็นเรื่องราวได้

หลักการ  / แนวคิดสู่การปฏิบัติการพัฒนาเด็ก

  

นักการศึกษา / หลักการ แนวคิด

การปฏิบัติการพัฒนาเด็ก

กีเซล (Gesell ) เชื่อว่า -พัฒนาการของเด็กเป็นไปอย่างมีแบบแผนและเป็นขั้นตอน เด็กควรพัฒนาไปตามธรรมชาติไม่ควรเร่งหรือบังคับ -การเรียนรู้ของเด็กเกิดขึ้นจากการ การเคลื่อนไหว การใช้ภาษา การปรับตัวเข้าสังคมกับบุคคลรอบข้าง เพียเจท์ piaget -พัฒนาการทางด้านเชาว์ปัญญาของเด็กแรกเกิดจากการที่เด็กมีปฏิสัมพันธ์กับสภาพแวดล้อมรอบๆตัวเด็ก มีการรับรู้จากสิ่งแวดล้อมใหม่ๆ ที่เกิดขึ้นตลอดเวลา และมีการปรับขยายประสบการณ์เดิม ความคิดและความเข้าใจให้ขยายมากขึ้น -พัฒนาการของเด็กปฐมวัย ( 0-6 ปี ) 1.ขั้นประสาทสัมผัสและการเคลื่อนไหว วัย 0-2 ปี เด็กเรียนรู้ทุกอย่างทางประสาทสัมผัสทุกด้าน 2.ขั้นความคิดก่อนปฏิบัติการวัย 2 – 6 ปี เริ่มเรียนภาษาพูดและภาษาท่าทางในการสื่อสาร ยึดตนเองเป็นศูนย์กลาง คิดหาเหตุผลไม่ได้ จัดหมวดหมู่ได้ตามเกณฑ์ของตนเอง สกินเนอร์ ( Skinner ) -ถ้าเด็กได้รับการชมเชยและประสบผลสำเร็จในการทำกิจกรรมมา เด็กสนใจที่ทำต่อไป -เด็กแต่ละคนมีความแตกต่างกัน ไม่มีใครเหมือนใคร เปสตาลอสซี่ ( Pestalozzi ) -ความรักเป็นพื้นฐานสำคัญและจำเป็นต่อการพัฒนาเด็ก ทั้งด้านร่างกายและสติปัญญา -เด็กแต่ละคนแตกต่างกัน ทั้งด้านความสนใจ ความต้องการ และระดับความสามารถในการเรียน -เด็กไม่ควรถูกบังคับให้เรียนรู้ด้วยการท่องจำ เฟรอเบล ( Froeble ) -ควรส่งเสริมพัฒนาการตามธรรมชาติของเด็กด้วยการ กระตุ้นให้เกิดความคิดสร้างสรรค์อย่างเสรี -การเล่นเป็นการทำงานและการเรียนรู้ของเด็ก เอลคายน์ ( Elkind ) การเร่งเด็กให้เรียนรู้แต่เล็กเป็นอันตรายต่อเด็ก เด็กควรมีโอกาสเล่นและเลือกกิจกรรมการเล่นด้วยตนเอง ดิวอี้ ( Dewey ) เชื่อว่า -เด็กเรียนรู้โดยการกระทำ

-จัดกิจกรรมเคลื่อนไหวและจังหวะ -ให้เด็กได้เล่นกลางแจ้ง -จัดกิจกรรมสร้างสรรค์ฝึกการใช้มือและประสาทสัมผัสมือกับตา -จัดกิจกรรมให้เด็กได้ฟัง ได้พูดท่องคำคล้องจอง ร้องเพลง ฟังนิทาน -จัดให้เด็กทำกิจกรรมเดี่ยวและกิจกรรมกลุ่ม -จัดกิจกรรมให้เด็กได้ใช้ประสาทสัมผัสทั้ง 5 -จัดให้เด็กฝึกฝนทักษะ การสังเกต การจำแนก เปรียบเทียบ -จัดกิจกรรมให้เด็กมีโอกาสคิดหาเหตุผล เลือกและตัดสินใจสิ่งต่างๆด้วยตนเอง -จัดให้เด็กได้เรียนรู้จากสิ่งใกล้ตัวไปสู่เรื่องไกลตัวและมีลักษณะที่เป็นรูปธรรม -ให้แรงเสริม เช่น ชมเชย เมื่อเด็กทำกิจกรรมประสบผลสำเร็จ -ไม่เอาเด็กมาเปรียบเทียบแข่งขันกัน -จัดกิจกรรมเตรียมความพร้อม ให้ความรัก ให้เวลา และให้เด็กเรียนรู้จากประสบการณ์ -จัดกิจกรรมการเรียนรู้ผ่านการเล่นอย่างเสรี -จัดบรรยายในห้องเรียนให้เด็กมีโอกาส เล่นและเลือกกิจกรรมการเล่นด้วยตนเอง -จัดกิจกรรมให้เด็กได้ประสบผลสำเร็จพึงพอใจต่อสภาพแวดล้อมของห้องเรียน เพื่อน ครู -จัดบรรยากาศในห้องเรียน ให้เด็กมีโอกาสสร้างปฏิสัมพันธ์ที่ดีต่อสภาพแวดล้อม ครูและเพื่อนๆ

การนำไปประยุกต์ใช้

นำทฤษฏีแต่ละทฤษฏีที่ได้ไปปรับใช้ให้เหมาะสมกับพัฒนาการของเด็ก เพื่อให้การพัฒนามีประสิทธิภาพต่อกระบวนการเรียนรู้ของเด็ก

ประเมินตนเอง

แต่งกายได้เรียบร้อย สวยงามเหมาะสมกับการเป็นนักศึกษา ตั้งใจฟังอาจารย์ให้ความรู้ จดบันทึกความรู้เพิ่มเติม

ประเมินเพื่อน

วันนี้เพื่อนๆทุกคนแต่งกายได้เรียบร้อย ถูกระเบียบ ตั้งใจฟังอาจารย์สอน

ประเมินอาจารย์

อาจารย์สอนโดยยกตัวอย่างให้เห็น ทำให้เข้าใจทฤษฏีที่ง่ายขึ้น

อาจารย์แต่งกายได้สุภาพเรียบร้อย สวยงาม

บันทึกกิจกรรมครั้งที่ 2

วิชาการจัดประสบการณ์ทางวิทยาศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย

อาจารย์ผู้สอน อาจารย์จินตนา สุขสำราญ

วันอังคาร ที่ 26  สิงหาคม 2557

กิจกรรมวันนี้

คำถามแรกที่อาจารย์ใช้สอนนักศึกษาเพื่อให้เกิดการกระตุ้นความคิด คือ เมื่อเราพูดถึงเด็กปฐมวัยเราคิดถึงอะไร

1.ประสบการณ์

2.การเล่น

3.การต่อบล็อก

4.ความอยากรู้อยากเห็น

5.การอบรมเลี้ยงดู

6.ความขี้สงสัย

7.เรียนรู้ผ่านการเล่น

8.การมีปฏิสัมพันธ์กับเพื่อน

9.การลองผิดลองถูก

10.ความสนุกสนาน

11.เรียนรู้ผ่านการสัมผัส

12.การเจริญเติบโต

13.การเรียนรู้

14.พฤติกรรมของเด็ก

การกล้าแสดงออกทำให้เด็กเกิดความคล่องแคล่ว เกิดความคิดสร้างสรรค์

1.พฤติกรรม = พัฒนาการ

2.การเรียนรู้ หรือการเล่น

3.การอบรมเลี้ยงดู

พัฒนาการ คือ การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สติปัญญา ภาษา แบ่งได้ดังนี้

1.ความคิด

1.1เชิงเหตุผล

-คณิตศาสตร์

-วิทยาศาสตร์

1.2เชิงสร้างสรรค์

2.การใช้ภาษา

พัฒนาการเปลี่ยนแปลงไปตามลำดับขั้นตอนอย่างต่อเนื่อง

ขั้นที่ 1 การใช้ประสาทสัมผัสทั้ง การรับรู้ การซึมซับ

การเรียนรู้ การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม

รับรู้ ไม่มีการเปลี่ยนแปลง

เรียนรู้ คือการมีชีวิตรอดในสังคม

ขั้นที่ 2 วิธีการที่ทำให้เกิดการเรียนรู้ คือการเล่น

การเล่นคือ การที่เด็กลงมือทำด้วยประสาทสัมผัสทั้ง 5 อย่างเป็นทางการ และไม่เป็นทางการ ที่สำคัญคือเด็กได้มีโอกาสเลือกด้วยตัวเอง

การจัดการเรียนการสอน การออกแบบกิจกรรมให้สอดคล้องกับการเรียนรู้

*นิยามความหมายของเด็กปฐมวัย คือเด็กที่มีอายุแรกเกิด-5 ปี หรือ 11 เดือน 29 วัน

*การเลือกเรื่องที่จะนำมาสอนเด็ก

1.เรื่องที่เด็กให้ความสนใจ

2.เรื่องใกล้ตัวเด็ก

3.เรื่องที่มีผลกระทบกับตัวเด็ก

วิทยาศาสตร์

-คือ ความพยายามของมนุษย์ที่จะเรียนรู้และทำความเข้าใจกับสิ่งรอบตัวและตัวตนของตนเอง

-ความพยายามเช่นนี้ติดตัวมนุษย์มาตั้งแต่แรกเกิด ซึ่งสะท้อนให้เห็นจากธรรมชาติของเด็กที่มีความอยากรู้อยากเห็นช่างสังเกตและคอยซักถามเกี่ยวกับสิ่งต่างๆ ที่พวกเขาเจอ และบางครั้งก็เป็นคำถามที่ยากเกินกว่าที่ผู้ใหญ่จะให้คำตอบ

-การทำความเข้าใจกับสิ่งรอบตัวและตัวตนของตนเอง โดยการสังเกตและคอยซักถามเกี่ยวกับสิ่งต่างๆ ที่พวกเขาเจอช่วยเชื่อมโยงเซลล์ของสมองเด็กให้สามารถเรียนรู้ได้มากขึ้นในวัยที่สูงขึ้น

ทบทวนบทบาท

-เปิดโอกาสทางการเรียนรู้ของพวกเขาโดยการให้ความสนใจกับคำถาม

-ให้ความสนใจกับการค้นพบแบบเด็กๆ

-จัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่จะส่งเสริมและต่อยอดทักษะแนวคิดที่ถูกต้องให้กับเด็กอย่างเหมาะสม

-ครูและผู้ปกครองต้องยอมรับในเรื่องจินตนาการที่มีอยู่สูงในเด็กวันนี้

-ครูต้องแม่นยำในพัฒนาการของเด็ก เพื่อที่จะสามารถจัดการเรียนรู้ได้สอดคล้องกับความสามารถของเด็ก

  การนำไปประยุกต์ใช้

สามารถนำวิธีการสอนของอาจารย์ไปปรับใช้ในการจัดประสบการณ์ให้เด็กได้ โดยการบรรยายและใช้คำถามกระตุ้นให้เกิดการคิดและการเรียนรู้
ประเมินตนเอง  

-ตั้งใจฟังอาจารย์อธิบายแนวการสอน และคิดคำตอบในสิ่งที่อาจารย์ถามเพื่อให้เราคิด

-แต่งกายเรียบร้อยถูกระเบียบ หน้าตาสดชื่น
ประเมินเพื่อน  

-เพื่อนสนใจอาจารย์อธิบายแนวการสอนดี  มีการตอบคำถามร่วมกับอาจารย์เป็นบ้างคน

-ยังแต่งกายไม่ถูกระเบียบ แต่ส่วนมากจะถูกระเบียบ

-หน้าตาสนชื่นแจ่มใส

 ประเมินอาจารย์  

-อาจารย์มีเทคนิคการสอนโดยการใช้คำถามกระตุ้นให้นักศึกษาต่อยอดความคิด

-แต่งกายสวยงามและเหมาะสม  หน้าตาสดชื่นยิ้มแย้ม